ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

Άρθρα

Ο κύριος Λεονάρδος στην Καστανιά-Το τελευταίον της ζωής του ταξίδιον

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα είδος οδοιπορικού στο κινηματογραφικό τοπίο των αρχών του 20 αιώνα στην Ελλάδα. Προσπαθεί να καταγράψει την πρώτη φορά που οι άνθρωποι είδαν κινηματογράφο σε...

Χειρόγραφα από αρχείο Τζωρτζάκη

1) Ναΐσκος τα "εισόδια της θεοτόκου" εντός σπηλαίου επί απορρώγος βράχου του ταύγέτου κειμένου και προς βορράν αποβλέποντος το στόμιον του σπηλαίου φράσσεται δια τοιχοδομής κοινής επί της οποίας υπάρχει...

 Γράφει η Ελένη Σουλικιά

Οι λέξεις είναι πολύτιμο μέσον για την αποθήκευση γνώσης. Όταν όμως αγνοούμε το νόημά τους τότε είναι αφηρημένα νεκρά σύμβολα.

 

Η γνώση της ανάγνωσης και γραφής των λέξεων δε σημαίνει και γνώση του νοήματός τους. Για να γνωρίσουμε το νόημα μιας λέξης χρειάζεται να ‘χουμε ζήσει με προβληματισμούς τη χρήση του πράγματος ή της ιδέας που εκφράζει. Η φωτογραφία ενός πράγματος δεν αρκεί. Εκτός αν το συνδέσουμε με συγγενές γνωστό μας πράγμα.

Η στενή ζωή του σύγχρονου Έλληνα δεν παρέχει εμπειρίες γνώσης. Γνώσης της φύσης, του πολιτισμού, της κοινωνικότητας. Π.χ. το νόημα των λέξεων ψωμί, λάδι, τυρί, λαχανικά, φρούτα κ.λπ. σταματάει στην υπεραγορά.

Το νόημα των λέξεων χορός, μουσική, θέατρο, κ.ά. σταματάει στην ισοπεδωτική και υποβαθμισμένη αισθητικά σαβούρα της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου (εκτός εξαιρέσεων).

Στον κοινωνικό τομέα το νόημα των λέξεων π.χ. συνεργασία, κοινωνική ευθύνη, τρόποι συμπεριφοράς σχεδόν απουσιάζει. Οι συνθήκες της απομόνωσης στις τσιμεντοπολυκατοικίες δεν προσφέρουν έργα συνεργασίας και κοινωνικής ευθύνης. Στο σχολείο δεν γίνεται διδασκαλία και με ομαδικά έργα, με πειράματα για μάθηση, με συνεργασία και ευθύνη για τη σωστή εκτέλεση ενός έργου, ώστε τα παιδιά να εσωτερικεύουν το νόημα αυτών των λέξεων. Ακόμη τα παιδιά δεν μπορούν να παίζουν στη γειτονιά τους ή το σχολείο τους ομαδικά αθλητικά παιχνίδια όπως π.χ. ποδόσφαιρο που απαιτεί συνεργασία, ευθύνη αλλά και πρωτοβουλία. Αλλά καταπιεσμένα παρακολουθούν παθητικά από τον καναπέ το εμπορικό ποδόσφαιρο.

Για τους παλιούς Καστανιώτες του 1950 (και για αρκετούς σημερινούς) αλλά και γι’ αυτές τις αναλφάβητες Καστανιώτισσες του 1910, οι λέξεις έπαιρναν το νόημά τους από τα βιώματα της καθημερινής ζωής τους. Π.χ. οι λέξεις ψωμί, λάδι, κρασί, τυρί, κρέας, μάλλινο, βαμβακερό ή μεταξωτό ύφασμα έπαιρναν το νόημά τους από τη διαδικασία της παραγωγής τους. Σκληρή δουλειά αυτή η παραγωγή αλλά προσφέρει βασική γνώση. Αυτή η γνώση με πείραμα επιστημονικής μεθόδου μετατρέπεται σε γνώση επιστημονική. Μαζί με το αλέτρι και το ξινάρι υπήρχε κι ο αργαλειός. Οι τότε γυναίκες έθρεφαν μεταξοσκώληκες κι έβγαζαν ένα είδος μαλλιού ακόμη κι από τα σπάρτα. Ακόμη κι η γνώση της λέξης νερό για το σύγχρονο Έλληνα των πόλεων είναι πολύ στενή. Για τους παλιούς Καστανιώτες και κάποιους σύγχρονους – είχε φαρδιά σημασία. Π.χ. στη δεκαετία του ’50 προβλήματα άρδευσης του κάμπου μας έκαναν να σκεπτόμαστε πόσο ωφέλιμο θα ήταν ένα φράγμα στις ρίζες του βουνού. Ένα φράγμα που θα συγκρατούσε τα νερά του χειμώνα για άρδευση των χωραφιών το καλοκαίρι αλλά και για ηλεκτροδότηση του χωριού μας.

Οι παλιοί Καστανιώτες και Καστανιώτισσες γνώριζαν ότι το καλύτερο νερό στον Αη-Μάμα ήταν αυτό της Βάγιας. Εύχομαι να βρεθεί κάποιος φωτισμένος χορηγός να πληρώσει για την κατεδάφιση εκείνου του αντιπεριβαλλοντικού οικοδομήματος που χτίστηκε ακριβώς πάνω από την πηγή της Βάγιας. Και τα παιδιά που καθάρισαν τον Καράμαλη και το Παλιοκκλήσι να καθαρίσουν κι αυτή την πηγή για να πίνει ο κόσμος το καλό νερό της ενώ θα μπορεί να συνεχιστεί και η εκτροφή της πέστροφας.

Αν μπορούσε να επαναλειτουργήσει κι ένας νερόμυλος θα μπορούσαν οι Καστανιώτισσες να παίρνουν αλεύρι για να φτιάχνουν λαλαγγίδες, χαλβά και ό,τι άλλο μπορούν.

Στον πολιτιστικό τομέα μπορεί οι παλιοί Καστανιώτες και Καστανιώτισσες στη ζωγραφική να είχαν μείνει στην παγωμένη εικόνα της αγιογραφίας. Αλλά την ποίηση, τη μουσική, το χορό τα βίωναν στη καθημερνή ζωή τους. Τραγουδούσαν τα πολλά δημοτικά τους τραγούδια (πάνω από 20) όχι μόνο στους γάμους και τα κουμπαριά για να χορέψουν αλλά και στις καθημερινές ενασχολήσεις τους π.χ. στο μάζεμα της ελιάς, στον τρύγο, το ξελούκισμα του αραποσιτιού κ.λπ. Όλοι τραγουδούσαν αυτά τα τραγούδια που ο Γκαίτε τα χαρακτήρισε συνέχεια του Ομήρου. Τώρα όμως τα χάσαμε. Τα εξαφάνισε η ισοπέδωση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης και μιας πολιτιστικής κατοχής.

Στον κοινωνικό τομέα οι παλιοί Καστανιώτες κατανοούσαν τις λέξεις συνεργασία, κοινωνική ευθύνη, από εμπειρίες της καθημερινής ζωής τους και διάλογο. Υπήρχαν και άγραφοι νόμοι δικαιοσύνης, αλληλεγγύης και τρόποι συμπεριφοράς «η βασική ηθική» για τον John Dewry.

Ο σύγχρονος Έλληνας ζει μακριά από τη φύση, με υποβαθμισμένες τις τέχνες και μια φτωχή κοινωνική ζωή. Έτσι έχει μια πολύ φτωχή κατανόηση των λέξεων αυτών των δραστηριοτήτων. Η έλλειψη αυτής της κατανόησης αποτελεί ένα είδος σύγχρονου αναλφαβητισμού.

 

 

Ελένη Κάντζα -Σουλικιά

Εκπαιδευτικός με μεταπτυχιακές

σπουδές στη φιλοσοφία της τέχνης

και της παιδείας

8 Ιουλίου 2010

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TV

ΣΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ "Π"

Τεράστια προβολή του χωριού. Το Master-chef στο Καστόρι

Τεράστια ήταν η διαφήμιση του χωριού μας μέσω της προβολής του τελευταίου επεισοδίου της σειράς master-shef που είχε γυριστεί στη Γέφυρα. Μέχρι την ώρα που γρόφονται αυτές οι γραμμές (Πέμπτη...

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΣΤΟΡΕΙΟΥ «ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ» ιδρύθηκε  με την Απόφαση 46/2008 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης και εγγράφηκε στο δημόσιο βιβλίο σωματείων ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καστορείου ο «Πολυδεύκης».  Σκοποί του συλλόγου είναι η...

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ

Η χρήση της παρούσας Δικτυακής Πύλης (εφεξής ΔΠ) υπόκειται στους όρους που παρατίθενται στη συνέχεια. Η χρήση της ΔΠ αποτελεί τεκμήριο ότι ο επισκέπτης/ χρήστης έχει μελετήσει, κατανοήσει και αποδεχτεί...

Πρωτόκολλο για ταχεία εκτίμηση της κατάστασης διατήρησης των Παρόχθιων Ζωνών στον…

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ  Πρωτόκολλο για ταχεία εκτίμηση της κατάστασης διατήρησης των Παρόχθιων Ζωνών στον Ποταμό Ευρώτα Νοέμβριος 2007

Για τον Παναγιώτη Βούλγαρη

Όλοι οι Λογκανικιώτες και Αλευρίτες πρέπει να αισθάνονται υπερήφανοι γατί σήμερα "γεννήθηκε" ένα ταλέντο. Είναι ο Παναγιώτης Βούλγαρης με καταγωγή από τα δύο αυτά χωριά. Ο Πατέρας του, Βασίλης Βούλγαρης...

Πασαγιάννης Σπήλιος

Γεννήθηκε το 1874 στο Καστόρι της Σπάρτης (τότε λεγόταν Καστανιά), όταν ο πατέρας του υπηρετούσε εκεί ειρηνοδίκης, και στη συνέχεια πήγαν στη Σπάρτη, στα Λεβέτσοβα (Κροκεές), στους Μολάους, το Γύθειο...

Λίγα στοιχεία για την απογραφή Grimani

Αναφερόμαστε στην απογραφή του 1700, τη γνωστή και ως απογραφή που φέρει το όνομα του τότε Κυβερνήτη (Προνοητή – Provveditori) στη βενετοκρατούμενη Πελοπόννησο Francesco Grimani. Η απογραφή αυτή έγινε το...

11η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΠΟΥΚΟΥΒΑΛΑΣ 2017

Tο Σάββατο 25 Νοεμβρίου, για ενδέκατη συνεχή χρονιά, έγινε στον Άγιο Μάμα η θεσμοθετημένη Γιορτή της Μπουκουβάλας για την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου. Ο θαυμάσιος καιρός συνετέλεσε στην αθρόα προσέλευση...

ΤΟΠΙΚΑ ΝΕΑ

Πρόσκληση σε Τακτική Συνεδρίαση των μελών του Δ.Σ. του Δήμου

Καλείστε σε τακτική δημόσια συνεδρίαση που θα γίνει στο Δημοτικό Κατάστημα (Δημαρχιακό Μέγαρο - Κεντρική Πλατεία Σπάρτης - αίθουσα συνεδριάσεων) την 27-06-2018 ημέρα Τετάρτη και ώρα 18:00 για συζήτηση και...

Παιδικοί σταθμοί -ΚΔΑΠ Δήμου Σπάρτης 2018 – 2019 : Ξεκίνησαν οι αιτήσεις…

Ο Δήμος Σπάρτης ανακοινώνει ότι συμμετέχει στο πρόγραμμα «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής» και για την περίοδο 2018-2019. Στη δράση αυτή εντάσσονται οι Δημοτικοί Παιδικοί Σταθμοί (Σπάρτης και Ξηροκαμπίου) και...

Θεράπνεια 2018- 4η γιορτή παραδοσιακών χορών «Συνεργασία για τον Πολιτισμό και την…

Τη Δευτέρα 25 Ιουνίου 2018, στις 9 μ.μ. στο προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου Γκοριτσάς θα γιορτάσουμε για 4η συνεχή χρονιά τη Γιορτή παραδοσιακών χορών «Συνεργασία για τον Πολιτισμό και την...

Πρόσκληση σε Τακτική Συνεδρίαση (Κληροδότημα Δ. Σπυροπούλου)

Καλούνται τα μέλη της Οικονομικής Διαχειριστικής Επιτροπής σε τακτική συνεδρίαση που θα γίνει στο Δημοτικό κατάστημα (Δημαρχιακό Μέγαρο-Κεντρική Πλατεία Σπάρτης-αίθουσα συνεδριάσεων) την 19 η Ιουνίου 2018, ημέρα Τρίτη και ώρα...

4ο Μουσικοχορευτικό οδοιπορικό στην Κοκκινόρραχη

Την Κυριακή 17 Ιουνίου, στις 08.00μ.μ., διοργανώνεται στο προαύλιο του Δημ. Σχολείου Κοκκινόρραχης το 4ο Μουσικοχορευτικό οδοιπορικό, με τραγούδια και χορούς Μακεδονίας, ανατολικής Ρωμυλίας και Πόντου.

Έκδοση ψηφίσματος για τον θάνατο του μεγάλου δωρητή Παύλου Γιαννακόπουλου

Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Σπάρτης  σήμερα,  ημέρα  Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018,  κατά την τακτική του συνεδρίαση, μετά το  άγγελμα του θανάτου του μεγάλου δωρητή του Δήμου Σπάρτης και ιδιαίτερα...

Προκήρυξη δημοπρασίας για Κέντρο ΚΔΑΥ, Σταθμό ΣΜΑ και Μονάδα ΜΜΔ-Κ

Ο Δήμος Σπάρτης προκηρύσσει φανερή, προφορική και μειοδοτική δημοπρασία, για την αγορά εκτάσεως/σεων προκειμένου να εγκατασταθούν: α) Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) β) Σταθμός Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (ΣΜΑ) και γ) Μονάδα...

Πολιτιστικό καλοκαίρι 2018 - πρόγραμμα εκδηλώσεων Ιουνίου

Tο Νομικό Πρόσωπο Πολιτισμού & Περιβάλλοντος Δήμου  Σπάρτης ξεκινάει το καλοκαιρινό του πρόγραμμα και εύχεται  σε όλους καλό καλοκαίρι!