ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

Άρθρα

Επέστρεψα πρόσφατα από ένα ταξίδι στον Πόντο, που ήταν για μένα ένα όνειρο ζωής και μου δόθηκε η ευκαιρία τώρα να το κάνω πραγματικότητα. Αυτά που έζησα τις έντεκα μέρες, που κράτησε το ταξίδι, είναι κάτι που πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να το περιγράψει. Ιδιαίτερα η επίσκεψή μου στη Λιβερά, το χωριό όπου έζησαν οι γονείς μου ως την ημέρα που εξαναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν, ήταν για μένα μια αξέχαστη, συγκλονιστική στιγμή. Τα συναισθήματα που νοιώθεις δεν μπορείς να τα περιγράψεις…

Περπατώντας στα δρομάκια της Λιβεράς ένιωσα τις σκιές των γονιών μου να με περιτριγυρίζουν και να περπατούν μαζί μου ενώ τα δάκρυα πλημμύριζαν τα μάτια μου. Στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που σώζεται αλλά έχει μεταβληθεί σε τζαμί, η σκέψη μου πέταξε πίσω και είπα «εδώ μέσα παντρεύτηκαν οι γονείς μου, βάφτισαν τα τρία παιδιά τους- τα οποία πέθαναν στο πλοίο που τους μετέφερε στην Ελλάδα και έγιναν τροφή στα ψάρια-κι εδώ έθαψαν τους προγόνους τους και η συγκίνησή μου κορυφώθηκε. Σαν ελάχιστο φόρο τιμής μάζεψα λίγα λιθαράκια και λίγο χώμα να τα φυλάξω σαν κειμήλιο. Η επίσκεψη στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά ανήμερα του 15αύγουστου, ήταν μια άλλη συγκλονιστική εμπειρία. Από το Τσεβιζλούκ, πρωτεύουσα της επαρχίας Ματσούκας, διανύσαμε απόσταση 10 χιλιομέτρων με μικρά ειδικά λεωφορεία. Η διαδρομή είναι πραγματικά μαγευτική. Δεξιά και αριστερά υψώνονται πανύψηλα βουνά καταπράσινα και δίπλα στο δρόμο κυλάνε τα γάργαρα νερά του ποταμού Πυξίτη (από τα πυξάρια που αφθονούν στην κοιλάδα της Παναγίας), μια γλυκιά μελωδία εναρμονισμένη τέλεια με το τοπίο. Μετά συνεχίσαμε πεζή, 800 μέτρα περίπου ανήφορο και, όταν φτάσαμε στην κορυφή, αντικρίσαμε το Μοναστήρι κολλημένο κυριολεκτικά στο βράχο. Ένας άλλος τεράστιος βράχος το σκεπάζει και σου κόβει την ανάσα. Παρακολουθήσαμε τη Θεία Λειτουργία, που τέλεσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Ήταν μια μυσταγωγία! Να ακούς τη Λειτουργία εκεί στα βάθη της Τουρκίας στα Ελληνικά, ύστερα από τόσα χρόνια απόλυτης σιωπής, πραγματικά σε κάνει να ανατριχιάζεις. Επισκεφτήκαμε πολλές πόλεις και διάφορα μουσεία, πλούσια σε ιστορία, που είναι συνδεδεμένη με τον ελληνικό πολιτισμό και τον Πόντο: Τραπεζούντα, Σαμψούντα, Αμάσεια… Παντού αδιάψευστες μαρτυρίες της εκεί ελληνικής παρουσίας του ποντιακού ελληνισμού. Μια τελευταία έκπληξη μας περίμενε, όταν επισκεφτήκαμε το Uzungol, περιοχή ορεινή, που οι κάτοικοί της, σχεδόν όλοι, μιλούν την ποντιακή διάλεκτο. Ανεβήκαμε και στο Παρχάρ (ορεινός βοσκότοπος) της κωμόπολης, όπου συναντήσαμε έναν ηλικιωμένο Πόντιο, που όχι μόνο μίλησε μαζί μας ποντιακά, αλλά χόρεψε και ποντιακούς χορούς υπό τους ήχους του κεμετζέ.

Το ταξίδι στον Πόντο ήταν ένα όνειρο και όπως όλα τα όνειρα τελείωσε κι αυτό. Στην επιστροφή, ενώ το σώμα μου ταξίδευε δυτικά, η σκέψη μου και η καρδιά μου παρέμεναν στην Ανατολή. Έμεναν καρφωμένες εκεί. Στην Τραπεζούντα, τη Σαμψούντα, στο Τσεβιζλούκ και προπάντων στην αγαπημένη Λιβερά, στην Πατρίδα, όπως την ονόμαζαν οι γονείς μου, όταν στις συζητήσεις τους αναφέρονταν σε διάφορα περιστατικά από την εκεί ζωή τους. Αυτό το συναίσθημα το ένοιωσα κι εγώ, όταν συναντήθηκα με τον τούρκο Πρόεδρο της Λιβεράς. Με χαιρέτησε με μια θερμή χειραψία και αγκαλιαστήκαμε. Κείνη τη στιγμή ήρθαν στη σκέψη μου οι στίχοι του ποιητή: «τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας».

Πριν κλείσω αυτό το σύντομο οδοιπορικό, θεωρώ υποχρέωσή μου να ευχαριστήσω τον Κώστα Αλεξανδρίδη, πρόεδρο του Συλλόγου «Μωμόγεροι», που οργάνωσε αυτή την τέλεια από κάθε άποψη εκδρομή και μου δόθηκε η ευκαιρία να ζήσω αυτό το όνειρο ζωής. Τον ευχαριστώ επίσης για την προσπάθεια που κατέβαλε να εντοπίσουμε το σπίτι των γονιών μου. Δεν τα καταφέραμε, αλλά μου αρκεί που βρέθηκα στη Λιβερά. Ευχαριστώ και συγχαίρω τη σύζυγό του Μυροφόρα, που με την υπέροχη ξενάγησή της, τεκμηριωμένη ιστορικά, λεπτομερή και κατανοητή, ενθουσίασε όλους μας. Να ευχαριστήσω επίσης όλα τα άτομα, που συνταξιδέψαμε και γίναμε μια οικογένεια. Θα τους θυμάμαι όλους πάντα με νοσταλγία και αγάπη. Να αναφερθώ ιδιαίτερα στην κ. Μαίρη Νικ. Μαραπά, γνωστή από τη Μελβούρνη, που, παρόλο δεν είναι ποντιακής καταγωγής(ο σύζυγός της είναι), έδειξε ζωηρό ενδιαφέρον να μας συντροφεύσει σ’ αυτό το ταξίδι και να μοιραστεί μαζί μας τις χαρές και τις συγκινήσεις, που νιώσαμε. Θα ήταν παράλειψη αν δεν ανάφερα την προθυμία του τούρκου Δημάρχου Ματσούκας, στην οποία υπάγεται η Λιβερά, στον οποίο με σύστησε ο κ. Αλεξανδρίδης, να έρθει μαζί μας στη Λιβερά και να κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια να εντοπίσουμε το σπίτι των γονιών μου. Εκτίμησα ιδιαίτερα αυτή τη χειρονομία του. Τελειώνοντας συνιστώ ανεπιφύλαχτα σε όσους έχουν ποντιακή καταγωγή να βρουν την ευκαιρία να κάνουν αυτό το ταξίδι. Θα ζήσουν ανεπανάληπτες στιγμές. Οι «Μωμόγεροι» οργανώνουν κάθε χρόνο αυτό το προσκυνηματικό ταξίδι το Δεκαπενταύγουστο. Ας μη το χάσουν.

Ευθύμιος(Μάκης) Γυλοπίδης  

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TV